Piet J. Buijnsters schrijft nieuw standaardwerk: de Geschiedenis van antiquariaat en bibliofilie in Belgie

buijnsters-belgie-2013Piet J. Buijnsters
Geschiedenis van antiquariaat en bibliofilie in Belgie 1830-2012

Uitgeverij Vantilt, maart 2013

gebonden, illustr., 432 pagina’s, 24 x 16 cm
ISBN 9789460041235, introductieprijs tot 1 juni € 29,95 (daarna €34,95)

bestel bij bol.com

Opnieuw levert Piet J. Buijnsters een bijdrage aan het in beeld brengen van antiquaren en bibliofielen in het Nederlandstalig boekenlandschap. Na de standaardwerken De Geschiedenis van het Nederlandse antiquariaat (2007) en Geschiedenis van de Nederlandse bibliofilie (2010) brengt hij nu het overzichtswerk Geschiedenis van antiquariaat en bibliofilie in België (1830-2012).

De Geschiedenis van antiquariaat en bibliofilie in België (1830-2012) is het eerste overzichtswerk op dit gebied. Dankzij gedegen speurwerk biedt het boek ruimschoots zicht op de ontwikkeling van het Belgische antiquariaat en particuliere verzamelingen. Het laatste deel introduceert een nieuw element: talrijke interviews met antiquaren en bibliofielen bieden ons een inkijkje in deze verder zo gesloten wereld. Meer nog dan de vorige boeken van Piet J. Buijnsters mag dit boek pionierswerk worden genoemd. Volledigheid mag daarom niet worden verwacht, maar de Geschiedenis van antiquariaat en bibliofilie in België is een avontuurlijke verkenning op het grotendeels braakliggende terrein van de Belgische bibliofilie.

buijnsters-1buijnsters-2buijnsters-3

Piet J. Buijnsters (1933) is emeritus hoogleraar achttiende-eeuwse literatuur aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Naast studies en tekstedities op zijn vakgebied publiceerde hij met zijn echtgenote Leontine Buijnsters-Smets een driedelig standaardwerk over achttiende- en negentiende-eeuwse kinderboeken en paper toys (bekroond met de Menno Hertzbergerprijs en de G.H. ’s Gravesandeprijs).

eerder bij BoB:

Piet J. Buijnsters, Lust en Leering : Geschiedenis van het Nederlandse Kinderboek in de negentiende eeuw, Waanders, 2001
Piet J. Buijnsters, Geschiedenis van de Nederlandse bibliofilie : Boek- en prentverzamelaars 1750-2010, Vantilt, 2010
Leontine Buijnsters-Smets, Straatverkopers in beeld : Tekeningen en prenten van Nederlandse kunstenaars circa 1540-1850, Vantilt, 2012

‘Een wereld van verzamelaars en geleerden’ – de archieven van de stichters van museum Meermanno

Jos van Heel, Gert Floor en Erik Geleijns
Een wereld van verzamelaars en geleerden
Gerard en Johan Meerman, Willem van Westreenen en Pieter van Damme en hun archieven

Uitgeverij Verloren, Hilversum, december 2012

softcover, 288 pagina’s, 24 x 17 cm
ISBN 9789087042851, verkoopprijs € 35,00

bestel bij bol.com

In 1852 werd het woonhuis van baron van Westreenen van Tiellandt (1783-1848) aan de Prinsessegracht in Den Haag als museum ingericht. Het is nu als ‘Museum Meermanno | Huis van het boek’ vooral bekend als het oudste boekenmuseum ter wereld, maar van Westreenen was een typische negentiende-eeuwse verzamelaar die naast boeken en manuscripten ook Egyptische, Griekse en Romeinse oudheden en munten verzamelde. Deze collectie ‘rariteiten’ is in een aparte kamer in het museum ondergebracht.

Minder bekend is dat in het museum ook de familiearchieven van o.a. de stichters Van Westreenen en Meerman nog aanwezig zijn.

Het archief van stichter Willem baron van Westreenen (1783-1848) biedt een zeldzaam gedetailleerde inkijk in de structuur en wordingsgeschiedenis van zijn verzameling. Het Meerman-archief laat zien hoe Gerard Meerman (1722-1771) als achttiende-eeuwse geleerde te werk ging en hoe zijn zoon Johan (1753-1815) onder Lodewijk Napoleon voor het eerst een cultuurpolitiek vorm probeerde te geven. De briefwisseling van de numismaat Van Damme (1727-1806) geeft een beeld van een internationaal opererende handelaar met een niet geheel vlekkeloze reputatie.

De uitvoerige beschrijving van deze archieven gaat vergezeld van biografieën van de belangrijkste archiefvormers, bibliografieën van hun geschriften, gedetailleerde toegangen tot de correspondentie en de uitgave van een autobiografische tekst van Johan Meerman.

Gerrit Komrij – Halfgod Verzamelaar

Gerrit Komrij, Onno Blom (nawoord)
Halfgod Verzamelaar

Uitgeverij De Bezige Bij, november 2012

Paperback, 288 pagina’s, 20 x 15 cm
ISBN 9789023479833, verkoopprijs € 24,90

bestel

Een nieuwe bundel essays van Gerrit Komrij over zijn grote liefde: het verzamelen van boeken.

Gerrit Komrij kon zijn boeken oneindig schikken naar formaat, dikte, onderwerp, titel, kleur en geur. Nooit stelden ze hem teleur. Ze bleven eeuwig zijn begeerte wekken: `Als ik een boek zie ben ik verloren. Van kieskeurigheid, van beschaving is geen sprake. Hoe hoger de stapel des te beter.
Komrij schreef schitterende essays over mooie boeken, lelijke boeken, onvindbare boeken, verzonken boeken, ideale boeken en blunderboeken. Zijn gulzige boekenliefde verkeerde, naarmate de stapels hem meer en meer boven het hoofd groeiden, ook wel eens in haar tegendeel: een grenzeloos verlangen naar de leegte. De witte muur. Hij droomde ervan zijn adembenemende bibliotheek te verkopen en opnieuw te beginnen. Het is er nooit van gekomen. `Het zou mijn dood zijn. (uitgever)

Halfgod Verzamelaar bevat een nawoord van Onno Blom over Komrij’s leesliefde en verzamelwoede, die leidden tot de Bibliotheek van de Sterren, vijftigduizend banden groot, die het Portugese Gebergte van de Sterren, waar Komrij vanuit zijn werkkamer op uitkeek, naar de kroon moest steken.

Gerrit Komrij (1944-2012) was dichter, romanschrijver, criticus, polemist, essayist, vertaler, toneelschrijver en bloemlezer. In 1993 werd zijn essayistisch oeuvre bekroond met de P.C. Hooft-prijs.

De titel van deze bundel verwijst naar een bibliofiele uitgave in 2004 van een tekst van Komrij met dezelfde titel ‘Halfgod Verzamelaar’. Het was een uitgave van Antiquariaat Henk van der Burg, 8 pagina’s, oplage 120 genummerde exemplaren, niet in de handel.

Meer over dit boek…

  • radio – VPRO De Avonden, Jeroen van Kan in gesprek met Onno Blom, 20 dec. 2012

Gewapend met kennis – 500 jaar militaire boekcultuur in Nederland

Louis Ph. Sloos
Gewapend met kennis
500 jaar militaire boekcultuur in Nederland

Uitgeverij Vantilt, april 2012

gebonden, illustr., 544 pagina’s, 24 x 16 cm
ISBN 9789460040702, verkoopprijs € 34,95

te bestellen bij o.a.: bol.com |

Op dinsdag 3 april 2012 is in Leiden Louis Ph. Sloos gepromoveerd op zijn onderzoek naar militaire boekcultuur. De handelseditie van het proefschrift, Gewapend met kennis. 500 jaar militaire boekcultuur in Nederland, werd op 5 april gepresenteerd in het Legermuseum te Delft, waar Louis Ph. Sloos werkzaam is als conservator literatuur en bibliothecaris.

Het idee dat oorlogvoering niet alleen een praktisch vak is, maar ook een goede theoretische onderbouwing nodig heeft, ontstond al aan het eind van de vijftiende eeuw. Daarbij speelde de boekdrukkunst als nieuw communicatiemiddel een cruciale rol, want juist via het gedrukte woord konden kennis en informatie op krijgskundig gebied gemakkelijk en breed worden verspreid. Aan dit aspect is tot nu toe nauwelijks aandacht besteed en er bestaat van geen enkel land een algemene studie over militaire boekcultuur.
‘Gewapend met kennis’ presenteert een eerste overzicht van de rijke Nederlandse militaire boekcultuur: van de eerste militaire vakbibliotheek, in 1600 ontstaan aan de Leidse universiteit, tot de eerste druk van het bekende Handboek voor de soldaat uit 1933. De eerste werken werden gedrukt door Christoffel Plantijn in Antwerpen, maar al snel werden Den Haag en Amsterdam het centrum van de Nederlandse militaire publicistiek. Tot in de achttiende eeuw was de Nederlandse Republiek zelfs internationaal een belangrijke producent van militaire literatuur. De auteur had voor zijn onderzoek toegang tot het omvangrijke en unieke historisch boekbezit aanwezig in het cultureel erfgoed van Defensie. (uitgever)

Louis Ph. Sloos (1972) is historicus en boekwetenschapper en werkt als conservator Literatuur/bibliothecaris bij het Legermuseum in Delft. Hij publiceert al ruim vijftien jaar over het militaire boek, waaronder in 2001 de tweedelige studie Voor den dienst der Armée. De militaire uitgeverij-boekhandel De Gebroeders van Cleef te ’s-Gravenhage en te Amsterdam 1739-1967 en in 2008, onder zijn leiding, de vierdelige catalogus Warfare and the age of printing. Zie ook deze lijst met publicaties.

Bibliotheek Legermuseum Delft – De bibliotheek (circa 300.000 banden) bevat literatuur over vrijwel elk relevant aspect met het oog op de overige museumcollectie, zoals bijvoorbeeld uniformen, materieel, voertuigen, wapens en ceremonieel. Naast de meest recente uitgaven is een grote collectie oude en bijzondere werken van vóór 1900 aanwezig. Het oudste werk dateert uit circa 1530. Het is een unieke collectie, waarvan bijna de helft alleen in de museumbibliotheek van het Legermuseum aanwezig is en nergens anders in Nederland  raadpleegbaar. Zie meer op de website.

Zie ook…

Tentoonstelling – Het Museum Meermanno | huis van het boek in Den Haag organiseert n.a.v. de publicatie Gewapend met kennis van 15 juni t/m 15 september 2013 een tentoonstelling over de Nederlandse militaire boekgeschiedenis voor een breed publiek.

Honderddertig jaar Karl May verzameld in Nederlandstalige bibliografie (1882-2012)

Frits Roest
Honderddertig jaar Karl May in Nederland en België
de eerste Nederlandstalige bibliografie (1882-2012)

Karl May Vereniging, maart 2012

met 1100 illustr. in kleur, 206 pagina’s, 30 x 21 cm
verkoopprijs € 30,00 + verz.kosten

De Duitse schrijver Karl May (1842-1912) was verreweg de meest prominente auteur van het avontuurlijke reisverhalengenre en hij wordt nu, honderd jaar na zijn dood, nog altijd gelezen en verzameld.

Ook in Nederland is het werk van Karl May door de decennia heen erg populair geweest. Dit heeft geresulteerd in een grote hoeveelheid verschillende uitgaven. Ter gelegenheid van May’s honderdste sterfdag is nu bij de Karl May Vereniging een nieuwe uitvoerige bibliografie verschenen van de Nederlandstalige uitgaven van Karl May’s werk.

Samensteller van de bibliografie Frits Roest (voorzitter en archivaris van de Karl May Vereniging) is al jaren bezig om de gegevens over de Nederlandse uitgaven compleet te krijgen. In een nieuwsbrief van de KB stond onlangs een artikel hoe het digitaal ontsluiten van krantenarchieven weer allerlei nieuwe informatie op kan leveren.

Naast beschrijvingen van de talloze uitgaven uit de periode 1882-2012 bevat deze bibliografie veel aanvullende wetenswaardigheden over uitgevers, vertalers/bewerkers en illustratoren, door onderzoek vastgestelde dateringen, niet eerder vertoonde afbeeldingen uit het Schoonderbeekarchief en een hoofdstuk over de achtergronden van de bewerkingen van de 50-delige reeks Spectrumpockets.

Twee voorbeeldpagina’s.

Bestellen – Het boek is niet in de boekhandel verkrijgbaar, maar kan worden besteld door overmaking van € 30,- plus verpakkings- en verzendkosten (voor Nederland € 5, voor het buitenland € 10) op bankrekening nummer 1139.35.501 t.n.v. De Karl May Vereniging onder vermelding van ‘Bibliografie’ en uw naam- en adresgegevens

Boekpresentatie – Op 16 maart 2012 werd op het Karl May Symposium in de Aula van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag het eerste exemplaar van de nieuwe bibliografie aangeboden aan Ronald Plasterk