‘Hier is het allemaal begonnen’ – boekje voor liefhebbers van literair wandelen en Harry Mulisch

De gemeente Haarlem maakt werk van het eren van zijn enige ereburger, Harry Mulisch. Op 30 oktober is het twee jaar geleden dat de schrijver overleed en een van de activiteiten om hier aandacht aan te geven is het uitbrengen van een literaire wandelgids, het boekje: ‘Hier is het allemaal begonnen’.

Het boekje is geschreven door Wim Vogel, neerlandicus en kenner van de Haarlemse literatuur. Hij stelde een speciale tocht door de stad samen, die langs plekken gaat die Mulisch uitgebreid beschreef, of ook frequenteerde voordat hij op dertigjarige leeftijd in 1958 naar Amsterdam verhuisde.

De tocht voert langs het stadhuis, het oude Brinkmann-restaurant en voorheen kunstenaarssociëteit Teisterbant, het beeld van Coster, Grote of St. Bavokerk, en dwars door Haarlem-Zuid en de Hout.

Het boekje van Wim Vogel verschijnt in een verzamelaarsoplage van vijfhonderd exemplaren en het eerste exemplaar wordt overhandigd aan de Haarlemse schrijver Lodewijk Wiener tijdens een feestelijke avond in het Haarlems stadhuis op dinsdag 30 oktober, twee jaar na Mulisch’ overlijden.

UPDATE – 1 nov. 2012

De titel van het boekje blijkt te zijn: ‘Hier is alles begonnen’.

Literaire avond over Mulisch op 30 oktober 2012
Stichting Literair Haarlem organiseert op 30 oktober een speciale avond rond Mulisch in de Gravenzaal van het stadhuis. Op deze avond presenteert De Bezige Bij  twee nieuwe boeken rond Mulisch namelijk ‘Logboek’, bijgehouden door Mulisch tijdens het schrijven van zijn boek  De ontdekking van de hemel’ en ’64 + 1′, door Jan Timman. Marita Matthijsen houdt een lezing. Daarnaast neemt L.H. Wiener het eerste exemplaar van de Mulisch’ wandelgids van Wim Vogel in ontvangst.

Van Wim Vogel verschenen eerder al twee literaire wandelgidsen:

1995 – Literaire wandelgids van Haarlem, Schuyt & Co, 224 blz., ƒ 39,50 (recensie NRC)

2009 – Het verrukkelijk gelegen Overveen en Bloemendaal. Literaire wandelingen. Met foto’s van Chris Hoefsmit, Haarlem 2009, € 22,50 (recensie NRC)

‘O en voorgoed voorbij’ – Onno Blom op reis langs Nederlandse schrijversgraven

Onno Blom, Werry Crone (fotograaf)
O en voorgoed voorbij
langs graven van Nederlandse schrijvers

Uitgeverij De Arbeiderspers, mei 2012

Hardcover, 176 pagina’s, 21 x 14,5 (oblong) cm
ISBN 9789029584098, verkoopprijs € 22,50

te koop bij o.a.: bol.com |

Schrijversgraven, als bedevaartsoord of gewoon als doel voor een uitstapje, om wat te mijmeren over de vergankelijkheid, geïnspireerd door de teksten op de vaak verweerde grafstenen.

Wanneer ik stierf en zij die mij beminden
Rondom mijn baar staan en de een d’andre vraagt:
Wat hadt ge lief in hem…

Dit zijn de eerste regels van het gedicht van Albert Verwey, dat is uitgehouwen in zijn grafsteen op de Algemene Begraafplaats te Noordwijk.

Het graf van Albert Verwey was de eerste restauratie die werd uitgevoerd met steun van het fonds ‘Perzik van Onsterfelijkheid’, opgericht in 2009 met het doel schrijversgraven te behouden en te herstellen.

Bij de onthulling van de gerestaureerde grafsteen op 5 oktober 2011 werd een toespraak gehouden door Onno Blom. Het lezen van deze tekst geeft een indruk van hetgeen u kunt verwachten van het boek ‘O en voorgoed voorbij’, waaraan hij op dat moment al bezig was.

Voor dit boek bezochten Onno Blom en Werry Crone, 21 graven van vaderlandse schrijvers. Zij legden vast hoe de schrijvers ‘erbij liggen’, hoe hun laatste uren zich voltrokken, hun laatste woorden klonken. Van Louis Couperus in Den Haag, Conrad Busken Huet in Parijs en Annie M.G. Schmidt in Amsterdam tot Gerard Reve in Machelen aan de Leie.

Onno Blom (1969) is biograaf en letterkundige. Momenteel werkt hij aan de biografie van Jan Wolkers.
Werry Crone (1955) werkt bij Trouw en was’ fotojournalist van het jaar’ in 1995. Hij won meermaals prijzen bij De Zilveren Camera.

‘O en voorgoed voorbij’ wordt gepubliceerd in samenwerking met Perzik van Onsterfelijkheid, een Fonds op Naam van de Koninklijke Boekverkopersbond bij het Prins Bernhard Cultuurfonds, dat zich tot doel stelt de graven en grafmonumenten van schrijvers te restaureren en te behouden.

Recensies

meer funeraire literatuur

De toegenomen belangstelling voor schrijversgraven is voor een deel te danken aan onderstaande uitgaven die eerder verschenen:

• Hans Heesen, Harry Jansen, Ed Schilders | Waar ligt Poot? ; over de dood en de laatste rustplaats van Nederlandse en Vlaamse schrijvers | Uitgeverij De Prom, 1997 (uitverkocht)

• Hans Heesen, Harry Jansen | Pen in ruste ; schrijversgraven in Midden-Nederland | Uitgeverij De Prom, 2001 (uitverkocht)

• Hans Heesen, Harry Jansen, Ed Schilders | Behoudens deze steen ; een gids langs schrijversgraven in Nederland en Vlaanderen | Uitgeverij Aspekt, 2004

• Aad Meinderts, Jessica Swinkels (foto’s) | Een literaire roadtrip ; in 30 dagen langs 100 schrijversgraven | Uitgeverij Bas Lubberhuizen, 2010 | zie elders bij BoB

‘Door gevleugelde voeten betreden’ – literair wandelen in Groningen

Roos Custers, Nick ter Wal
Literaire Wandeling Groningen
Door gevleugelde voeten betreden

Uitgeverij Kleine Uil, mei 2012

paperback, 144 pagina’s
ISBN 9789491065231, verkoopprijs € 10,00

bestel bij: bol.com | Cosmox |

Literair wandelen, individueel of in groepsverband, is voor veel mensen een geliefde bezigheid. Voor de stad Groningen verschijnt er deze maand een nieuwe uitgebreide gids.

Groningen is een literaire stad. Grote kans dat je in de binnenstad een schrijver in het wild tegenkomt en anders zijn veel plekken in de stad wel vereeuwigd in romans en gedichten. In de Literaire wandeling Groningen nemen Roos Custers en Nick ter Wal u mee langs opmerkelijke literaire plekken in Groningen en Haren. In welk huis aan de Ossenmarkt woonde Willem Frederik Hermans? Waar liep Belcampo? Aan welk cafétafeltje zaten Jean-Pierre Rawie en zijn dichtbroeder Driek van Wissen? Op welk terras begint de grote liefde in de roman Magnus van Arjen Lubach? (uitgever)

Literaire wandeling Groningen is een initiatief van de Bibliotheek Groningen en is een sterk herziene en aangevulde editie van ‘Door gevleugelde voeten betreden’ die oorspronkelijk verscheen in 1988 (toen nog maar 24 pagina’s) en werd herdrukt in 1996.

Roos Custers en Nick ter Wal hebben nieuwe routes ontworpen en betrokken ook het dorp Haren bij het boek.

Roos Custers is beeldend kunstenaar. Sinds een paar jaar organiseert zij Dichters in de Prinsentuin, een van de grootste openluchtdichtfestivals in Nederland. Eind juli, Groningen. Tevens redactielid van Tzum.
Nick ter Wal (1983) is werkzaam bij het prestigieuze antiquariaat Fokas Holthuis in Den Haag. Hij zit in de redactie van het literaire tijdschrift Tzum.

Update > zie info over de boekpresentatie op 25 mei 2012 in de bibliotheek Groningen

Update > 9 maart 2013: er komt een tweede druk van het boekje (dat al veel positieve reacties heeft gekregen)

‘Hoogtij langs de Seine’ – Nederlandse schrijvers en kunstenaars in Parijs (1948-1968)

Diederik Stevens
Hoogtij langs de Seine
Nederlandse schrijvers en kunstenaars in Parijs (1948-1968)

Uitgeverij Atlas, februari 2012

paperback, 512 pagina’s
ISBN 9789045016993, verkoopprijs € 49,95

te koop bij o.a.: bol.com | Cosmox |

Waar precies woonden, sliepen, dronken, aten, schilderden, schreven, beminden, dichtten, exposeerden, feestten, ruzieden, winkelden en wandelden Karel Appel, Hugo Claus, Rudy Kousbroek, Corneille, Remco Campert, Simon Vinkenoog, Jan Wolkers, Jan Cremer, Mark Brusse en vele anderen? In Parijs zetten zij hun eerste serieuze passen in de grote wereld van de kunst en de literatuur. Een jarenlang durend avontuur vol liederlijke armoede, broze en stevige vriendschappen, rokerige cafés, obscure hotelletjes, donkere jazzkelders, lekkende ateliers, alcoholische ontwrichtingen en hopeloze liefdes. Het speelde zich allemaal af op de planken en in de coulissen van het mooiste theater ter wereld: Parijs.

Alle hoofdpersonen groeiden uit tot iconen in het metier dat zij destijds in Parijs aan eerste verkenningen onderwierpen. Hoe en waar precies, daar gaat dit boek over. Treed in de Parijse voetsporen van de bohemien gelukzoekers die het internationale cultuurlandschap van de tweede helft van de twintigste eeuw zo nadrukkelijk mee hebben bepaald. De vele honderden adressen geven dit boek het karakter van zowel een reisgids als een naslagwerk. Hoogtij langs de Seine roept bij de lezer een tintelend verlangen op om naar de Franse hoofdstad af te reizen om alles met eigen ogen te aanschouwen. (uitgever)

Kunstschilder en publicist Diederik Stevens (Rotterdam, 1960) studeerde op Nyenrode, was marinier, werkte in het buitenland voor de Koninklijke Grolsch NV, was mede-eigenaar van een schoenenmerk en volgde lessen aan de kunstacademies van Rome, Parijs en Antwerpen. Hij exposeert zijn werk in binnen- en buitenland. Stevens woont en werkt afwisselend in Frankrijk en Nederland.

Recensies

Een literaire wandeling door Antwerpen-Noord

Johan Vanhecke
Een literaire wandeling door Antwerpen-Noord

Uitgeverij Houtekiet, oktober 2011

paperback, 263 pagina’s, 22 x 14 cm
ISBN 9789089241900, verkoopprijs € 19,95

te koop bij bol.com

Deze wandeling leidt de lezer langs alle belangrijke literaire adressen van Antwerpen Noord en de auteur gaat dieper in op enkele markante persoonlijkheden of bewegingen. Het geheel is doorspekt met teksten van schrijvers uit deze zo speciale Antwerpse buurt.

In Antwerpen Noord werden de romanciers Marnix Gijsen, Fernand Auwera en Rose Gronon, de dichters Jan van Nijlen en Victor Brunclair, en de striptekenaars Willy Vandersteen en Ikke geboren, net als Jan Fabre die er zijn vaste uitvalsbasis heeft voor zijn theater. Hendrik Conscience schreef er De Leeuw van Vlaanderen, en Paul van Ostaijen publiceerde er zijn debuut Music-Hall. Van Nu en Straks en Het Overzicht hadden er hun redactieadres. Pol de Mont en Hugues C. Pernath, Lode Zielens en Aster Berkhof, Vincent van Gogh en Patrick Conrad woonden er korte of lange tijd. Roger van de Velde, Alice Nahon en Eugeen Zetternam bliezen er hun laatste adem uit.

Ook nu nog zijn schrijvers als Joseph Pearce, Stijn Vranken en Anne Provoost actief in Antwerpen Noord, een wijk waar het verder wemelt van de acteurs en de kunstenaars.

Johan Vanhecke (Wilrijk, 1957) is hoofd archiefverwerking van het Letterenhuis, en redacteur van het literair-historische tijdschrift Zacht Lawijd. Hij schreef o.m. Het Antwerpen van Hubert lampo (1993), De Flandriens van Hugo Verriest (1997) en In de ban van de hobbit (2005). Zijn studie over de Halewijnballade, Het hoofd werd op de tafel gezet, (2000) werd bekroond met de Provinciale Prijs voor Geschiedenis en Volkskunde. Momenteel werkt hij aan een biografie over Johan Daisne. (Houtekiet)

Over dit boek werd geschreven door…


Een promofilmpje voor de wijk Antwerpen Noord (2060 – mijn buurt).