Heruitgave ‘Maerlants wereld’ van Frits van Oostrom

oostrom-maerlant-2013Frits van Oostrom Maerlants wereld (heruitgave) Uitgeverij Bert Bakker, mei 2013 softcover, 448 pagina’s, 23 x 15 cm ISBN 9789035139855, verkoopprijs € 24,95 info bij bol.com — Maerlant’s wereld was het boek waarmee Frits van Oostrom in 1996 zijn naam vestigde als de wetenschapper die zijn kennis op boeiende wijze voor een breder publiek toegankelijk wist te maken.
Maerlant’s wereld is een meeslepend relaas, even doordacht en fraai van compositie als lichtvoetig van stijl, waaruit men Maerlant ziet oprijzen als dichter van indrukwekkende statuur en tegelijkertijd als een man om van te houden.
Magie en wetenschap, Vlaanderen en Voorne, geloof en rede, weelde en wellust, de strijd om Jeruzalem en Zeeland. Tussen dit alles schrijft Jacob van Maerlant, de belangrijkste Nederlandse auteur uit de middeleeuwen, met op de achtergrond de jonge vorst Floris V. Heden ten dage door vrijwel niemand meer gelezen, gold Maerlant in zijn eigen tijd als vader der Dietse dichteren en oefende hij via zijn omvangrijke werk een eeuwenlange invloed uit. Dat werk was er dan ook naar: Maerlant is niet alleen de eerste die in de volkstaal zulke gevarieerde stof behandelt als geografie, regeerkunst, biologie en droomduiding, maar ook de eerste die de hele bijbel in het Nederlands berijmt en de complete wereldgeschiedenis beschrijft. In Maerlant’s wereld belicht Frits van Oostrom dit fenomeen in zijn historische context. Dit heeft geresulteerd in een indrukwekkende studie en tegelijk een meeslepend leesboek met literaire allure. (uitgever) In 1996 ontving Van Oostrom voor Maerlant’s wereld de AKO Literatuurprijs en in 2000 de Keizer Karelprijs, een literatuurprijs van de provincie Oost-Vlaanderen. zie ook: Frits van Oostrom, Wereld in woorden, Bert Bakker, 2013 Frits van Oostrom, Stemmen op Schrift (heruitgave), Bert Bakker, 2013

‘Stemmen op Schrift’ – eerste deel van tweeluik over Middeleeuwse literatuur, opnieuw uitgebracht

oostrom-stemmen-2013Frits van Oostrom Stemmen op Schrift : Geschiedenis van de Nederlandse literatuur vanaf het begin tot 1300 Uitgeverij Bert Bakker, februari 2013 (heruitgave) softcover ISBN 9789035139961, verkoopprijs € 39,95 bestel bij bol.com — Het begin deze maand verschenen boek ‘Wereld in woorden : Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1300-1400’ van Frits van Oostrom is zeer lovend ontvangen. De uitgeverij heeft gelukkig besloten om het eerste deel van het tweeluik over de Middeleeuwse literatuur, Stemmen op schrift, ook opnieuw uit te geven. De eerste druk van Stemmen op schrift verscheen in 2006 als deel 1 in de reeks ‘Geschiedenis van de Nederlandse literatuur’ en behandelt de periode tot 1300.
Stemmen op schrift vertelt in een breed en meeslepend cultuurhistorisch verhaal hoe de Nederlandse literatuur in enkele eeuwen van niet-bestaand volwassen werd. Natuurlijk komen de klassiekers van de Middelnederlandse literatuur uitgebreid aan bod, maar ook obscure teksten die tot nu toe alleen bij de specialisten bekend waren. Met visie en passie geschreven, verhaalt Stemmen op schrift over middeleeuwse Nederlandse boeken, maar ook Latijnse, Franse, Duitse en zelfs Oud-Syrische. Over de grote processen achter de middeleeuwse literatuur: over hoe het Nederlands op schrift kwam, het ontstaan van de hoofse cultuur, de expansie van de steden en de ‘bevrijdingstheologie’ van middeleeuwse vrouwenmystiek. Over de grote teksten en auteurs: de eerste Nederlandse schrijver Hendrik van Veldeke, het miljoen verzen van Middelnederlandse ridderromans, de wereldwijd onvergelijkelijke Hadewijch en een vernieuwde kijk op Jacob van Maerlant.
oostrom-stemmen-geb-2006– De gebonden versie van Stemmen op schrift, het eerste van de negendelige serie over de Geschiedenis van de Nederlandse literatuur, is nog steeds verkrijgbaar. • Frits van Oostrom Stemmen op Schrift  ; Geschiedenis van de Nederlandse literatuur deel 1 Uitgeverij Bert Bakker, februari 2006 hardcover, 640 pagina’s ISBN 9789035129443, verkoopprijs € 59,95 [bestel]
De blik waarmee Van Oostrum deze periode overschouwt is zo weids en vele terreinen omvattend, dat het de lezer zou doen duizelen, ware het niet dat zijn manier van behandelen dermate meeslepend werkt, dat men zich persoonlijk bij de stof betrokken voelt. (Biblion, Dr. R.L.J. Bromberg)
 zie ook Frits van Oostrom, Wereld in woorden : Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1300-1400, Bert Bakker, 2013 – Binnenkort verschijnt ook een herdruk van Frits van Oostroms ‘Maerlants wereld’.

TIECELIJN 25 – het vijfde jaarboek van het 25-jarige Reynaertgenootschap

Rik van Daele (eindred.) Tiecelijn 25 / Jaarboek 5 Reynaertgenootschap, november 2012 paperback, 400 pagina’s verkoopprijs € 17,00 — TIECELIJN 25 – 25 JAAR REYNAERTGENOOTSCHAP Het Reynaertgenootschap viert in 2012-2013 zijn vijfentwintigste verjaardag. De vereniging gaf twintig jaar lang het driemaandelijkse tijdschrift ‘Tiecelijn’ uit. In 2008 werd voor een jaarboek gekozen, waarvan nu het lustrum wordt gevierd.
In ‘Tiecelijn’ verschenen honderden artikels van iedereen die naam heeft in de Reynaertwereld. ‘Tiecelijn’ bracht zowel wetenschappelijk zeer sterk onderbouwde als sterk vulgariserende bijdragen en leverde op die manier een onuitwisbare bijdrage tot de studie en het naleven van de streken van de vos.
De Tiecelijn jaarboeken bieden interessante en vaak verrassende bijdragen over de vossenmaterie in al zijn aspecten. Het thematische deel van het nieuwe jaarboek gaat over de hond. Verder bevat ‘Tiecelijn 25’ een reeks artikelen, waaronder: – over grafschriften van dieren in de literatuur van de oudheid en de middeleeuwen – studies over twee merkwaardige negentiende-eeuwse Antwerpse iconografische Reynaertgetuigenissen – Reynaertillustraties in het woonhuis van de liberale voorman Max Rooses, de eerste conservator van het museum Plantijn Moretus – de eerste jambische vertaling van de ‘Reynardus vulpes’ door Mark Nieuwenhuis bestellen – Tiecelijn 25 verscheen op 17 november 2012. Informatie over het bestellen van de gedrukte versie, of het lid worden van het genootschap, vindt u op de website. Tiecelijn is ook (gratis) digitaal te lezen middels het downloaden als pdf.

Na 400 jaar weer gevonden – ‘De Leidse Koorboeken’

Eric Jas, Peter de Groot De Leidse Koorboeken een ongehoorde schat Boekencentrum Uitgevers / Zoetermeer, mei 2011 hardcover, 88 pagina’s, 25 x 16 cm ISBN 9789023925897, verkoopprijs € 19,90 te koop bij o.a.: bol.com | Cosmox | — Ruim 400 jaar lag in Leiden een schat verborgen van grote muzikale waarde: de zes enorme koorboeken van het 16e-eeuwse Zeven Getijdencollege van de Pieterskerk, met werk van muzikale grootmeesters. Deze enorme boeken (60 x 40 cm en 15,5 kg per boek) werden in de zestiende eeuw samengesteld voor het Getijdencollege van die kerk. Ze vormen Europa’s grootste bij elkaar horende, voor één kerk geschreven, verzameling religieuze, polyfone (meerstemmige) muziek.
Dit rijk geïllustreerde boekje vertelt het verhaal van de Leidse Koorboeken. Het leest als een spannende novelle, waarin naast de boeken ook deftige families, kleurrijke componisten, grafgangen, de handel in jongenssopranen, luie zangers en beeldenstormers een belangrijke rol spelen.
Eric Jas is lector aan de Universiteit van Utrecht en promoveerde in 1997 op de Leidse Koorboeken. Peter de Groot is artistiek leider van het Egidius Kwartet. Het Egidius Kwartet brengt de muziek uit de koorboeken weer tot leven en geeft regelmatig concerten. Lees alles over de activiteiten rond de Leidse Koorboeken op de website. Bekijk een aantal pagina’s uit het boekje (klik op de pagina voor full-screen)…
Een kijkje in de Koorboeken in het Regionaal Archief en in museum De Lakenhal te Leiden.

Royal Manuscripts – The Genius Of Illumination

Scot McKendrick, John Lowden, Kathleen Doyle Royal Manuscripts The Genius Of Illumination British Library Publishing, november 2011 paperback, 448 pagina’s, 29 x 23 cm ISBN 9780712358156, verkoopprijs € 30,99 (bol) te koop bij o.a.: bol.com | Selexyz | Book Depository — In de British Library is op 11 november 2011 de tentoonstelling ‘Royal Manuscripts: The Genius of Illumination’ geopend om het publiek kennis te laten maken met de ‘Royal collection’, een schat aan verluchte handschriften verzameld door de koningen en koninginnen van Engeland tussen de 9de en de 16de eeuw. Bij deze tentoonstelling is een rijk geïllustreerde catalogus verschenen.
Illuminated manuscripts collected by the kings and queens of England from the 9th to the 16th century form the heart of a unique and visually stunning collection held by the British Library. A key figure in the formation of the collection is King Edward IV (1461 – 1483), who commissioned luxury manuscripts decorated with his arms. Subsequent monarchs added to this library, which was given to the nation by George II in 1757. Over 150 examples from this exceptional collection are presented in this catalogue, which accompanies a major British Library exhibition of the same name. These manuscripts contain paintings produced by some of the finest artists of the Middle Ages and together provide the most vivid surviving source for understanding royal identity, moral and religious beliefs, learning, faith and international politics. The catalogue features a full-page entry of around 750 words on each manuscript included, as well as three illustrated essays which explore the wider history and context of this unique collection. It is lavishly illustrated, with a beautiful reproduction of an image from each manuscript presented alongside the text for every entry. (uitgever)
AuteursScot McKendrick is Head of History and Classics at the British Library. – John Lowden is Director of the Research Centre for Illuminated Manuscripts of the Courtauld Institute of Art at the University of London. – Kathleen Doyle is Curator of Illuminated Manuscripts at the British Library. Edities – Van het boek is ook een gebonden uitgave verkrijgbaar, ISBN 9780712358163 voor €45,98 (gezien bij Book Depository). Tentoonstelling – ‘Royal manuscripts: The Genius of Illumination’ in the British Library te Londen van 11 november 2011 tot 13 maart 2012 (meer).

Verluchte handschriften in de Koninklijke Bibliotheek

Ed van der Vlist Verluchte handschriften in de Koninklijke Bibliotheek Bekking & Blitz Uitgevers, september 2011 gebonden met rood linnen rug, leeslint, geheel in kleur, 128 pagina’s, 17 x 11,5 cm Miniaturenreeks, deel 46 ISBN 9789061093411, verkoopprijs € 9,90 te koop bij bol.com — De Koninklijke Bibliotheek in Den Haag bewaart honderden boeken uit de middeleeuwen, waaronder veel prachtig versierde handschriften. Die verluchte handschriften komen uit alle windstreken en waren bestemd voor kerkelijke instellingen en vorstelijke personen, maar ook voor een groeiend publiek van lagere leken. De diversiteit van de collectie verluchte handschriften in de Koninklijke Bibliotheek is opmerkelijk. Zij is te verklaren door de geschiedenis van de bibliotheek. Dit boekje bespreekt in vogelvlucht het ontstaan van de Koninklijke Bibliotheek als ‘nationale bibliotheek’ van de Bataafse Republiek in 1798 en de verwerving van middeleeuwse handschriften in de eerste decennia van haar bestaan. De lezer krijgt een ruime selectie voorgeschoteld, voorzien van veel achtergrondinformatie en tal van illustraties. Het resultaat biedt een blik op acht eeuwen boekverluchting en boekenbezit in Europa. – Ed van der Vlist (1963) studeerde geschiedenis in Leiden en is conservator middeleeuwse handschriften bij de Koninklijke Bibliotheek. – In dezelfde serie verscheen het boekje: Kees Thomassen, Aan Vrienden Gewijd : Alba Amicorum In De Koninklijke Bibliotheek, Bekking & Blitz, 2012

Hoogtepunten uit 15e-eeuwse boekverluchting in ‘Vlaamse miniaturen’

Bernard Bousmanne (eindred.) Vlaamse miniaturen WBOOKS / Davidsfonds, oktober 2011 Gebonden, 230 illustr., 420 pagina’s, 31 x 25 cm ISBN 9789040002946, verkoopprijs € 65,00 te koop bij bol.com — De 15de eeuw was het hoogtepunt van de Vlaamse miniatuurkunst. De kunst van de verluchting, de schilderkunst in de boeken, genoot toen een ongekend succes in de Zuidelijke Nederlanden. Vooral onder het bewind van bibliofiel Filips de Goede was er een belangrijke impuls aan de miniatuurkunst. Hij deed een beroep op de beste verluchters om tegemoet te komen aan zijn wensen. In zijn spoor plaatsten ook ridders, geestelijken en de stedelijke bourgeoisie bestellingen bij talentrijke verluchters zoals Lieven Van Lathem, Willem Vrelant of de Meester van Wavrin, in die tijd even vertrouwde namen als Rogier van der Weyden of Hans Memling dat vandaag nog zijn. Het waren stuk voor stuk gerenommeerde kunstenaars die onvermoeibaar werkten aan het illustreren van kronieken, ridderromans, traktaten over de jacht of devotietraktaten. Zo ontstonden echte meesterwerken waarvan de artistieke kwaliteit amper haar gelijke vindt. Tentoonstelling – Voor het eerst brengen de Koninklijke Bibliotheek van België en de Bibliothèque nationale de France hun collecties samen en bundelen ze hun krachten om de bloeitijd van de Vlaamse miniatuurkunst in de kijker te zetten. Maar liefst 140 van de meest prestigieuze verluchte handschriften worden tijdens deze internationale dubbeltentoonstelling aan het publiek voorgesteld (zie ook Boekendingen). In deze catalogus maak je kennis met de hoogtepunten van de tentoonstelling in meer dan 200 kleurenillustraties. Vlaamse miniaturen verschijnt in drie talen en is samengesteld door een redactieteam onder leiding van Bernard Bousmanne (Conservator van het Handschriftenkabinet, Koninklijke Bibliotheek van België) en van Thierry Delcourt (Directeur van het Département des Manuscrits, Bibliothèque nationale de France). Dertig specialisten uit binnen- en buitenland verleenden hun medewerking. – meer boeken over Middeleeuwen bij BoB

Tiecelijn 24 – vierde Jaarboek van het Reynaertgenootschap

Rik van Daele (eindred.) Tiecelijn 24 / Jaarboek 4 Reynaertgenootschap, november 2011 paperback / verkoopprijs € 17,00 — Reynaert de vos wordt algemeen gezien als een van de hoogtepunten in de Nederlandse middeleeuwse literatuur. Het dierenepos telt in totaal 3469 versregels en is nog altijd springlevend. In 1988 werd ‘Tiecelijn. Nieuwsbrief voor Reynaerdofielen’ voor het eerst uitgegeven. Vijftien jaar later is de nieuwsbrief reeds lang een volwaardig literair tijdschrift en wordt de ondertitel van het omslag gehaald. In 2003 ontstaat het vzw Reynaertgenootschap. Met ingang van 2008 besluit men om Tiecelijn voortaan uit te brengen als jaarboek. Inmiddels is men al weer toe aan het vierde jaarboek: Tiecelijn 24. Jaarboek 4.
De Tiecelijnjaarboeken bieden kwaliteitsvolle, interessante en soms verrassende bijdragen over de vossenmaterie in al haar aspecten. Het thematische deel van het nieuwe jaarboek gaat over de Reynaert en een plek of streek: Reynaert in Münster, in Leiden, in Lochristi, een Dendermonds Reynaertdrukje, Reynaertspelen in Sint-Niklaas en een tocht door West-Vlaanderen. Verder bevat Tiecelijn 24 bijdragen van o.a. Mark Nieuwenhuis (over liefdesspel in de Ysengrimus), René Broens (over een wonderdoener in Van den vos Reynaerde), Joost Robbe (over een ring in Reynaerts historie), Hans Rijns (over de Aesopische druktraditie), Marcel Ryssen (een biografie van Reynaertbewerker Amand de Vos) en Yvan de Maesschalck (over vossensporen in de moderne literatuur). Koen van den Berg laat de lezer kennismaken met de ‘natuurlijke’ vos en de vossenjacht in Vlaanderen. Verder bevat het nummer diverse recensies, de vertaling van een Latijnse tekst over de wolf, een overdenking over poëzieprijzen, enkele verslagen en de Reynaertkroniek 2010.
Bestellen – Om in het bezit te komen van dit jaarboek dient men lid te worden van het Reynaertgenootschap. Tiecelijn kost 17 EUR (gewoon abonnement) of 25 EUR (steunend lidmaatschap). Presentatie –  Tiecelijn 24. Jaarboek 4 van het Reynaertgenootschap wordt gepresenteerd op zondag 6 november 2011 om 11 uur in de Stadsibliotheek van Sint-Niklaas (B).

Franstalige uitgave over de boekgeschiedenis van het prinsbisdom Luik (980 – 1795)

Paul Bruyère (ed.), Alain Marchandisse (ed.) Florilège du livre en Principauté de Liège du IXe au XVIIIe siècle Eind 2009 verscheen onder redactie van Paul Bruyère (Hogere bibliotheekschool van Luik) en Alain Marchandisse (Universiteit van Luik) Florilège du livre en principauté de Liège du IXe au XVIIIe siècle. Het lijvige boek, volledig in kleur, rijk geïllustreerd met afbeeldingen van boeken en manuscripten van bibliotheken uit de hele wereld, werd samengesteld door 37 vooraanstaande historici, die de rijke boekhistorie van het prinsbisdom Luik in de aangegeven periode beschrijven. In 22 hoofdstukken komen verschillende thema’s aan bod: manuscripten, kronieken, literatuur in de onderscheiden talen, drukkerijen, religieuze uitgaven, rechtsgeschiedenis, reisgidsen, heraldische werken, wapenboeken, muziekboeken, privé bibliotheken, ‘openbare’ bibliotheken etc. Hier de complete inhoud (pdf). Het gaat hier weliswaar om een Franstalige uitgave, maar is het vermelden waard omdat het slechts zelden mogelijk is een boek te kopen van deze uitgever, de Société des Bibliophiles liégeois. Deze bibliofiele vereniging werd in 1863 opgericht. Deze besloten vereniging kent een gelimiteerd aantal leden: 150 particulieren (lidnummers 1-150) en 25 instituten (lidnummers 201-225). Toelating is alleen mogelijk met instemming van de overige leden. De Société geeft op onregelmatige tijdstippen zeer exclusieve boeken uit, vaak gedrukt op handgeschept papier en zeer fraai gebonden, in een zeer beperkte oplage en meestal alleen voor de leden. De voor de leden bestemde boeken zijn zelfs voorzien van naam, lidnummer en een handtekening van de secretaris van de Société. Dit boek verscheen in een oplage van 1100 exemplaren, waarvan er 175 zijn gereserveerd voor de leden van de Société, en het is uitsluitend verkrijgbaar bij de vereniging (voor inlichtingen: info@societelitteraire.be, of gebruik het bestelformulier).
Société des bibliophiles liégeois, dec. 2009 / gebonden met stofomslag – 560 pag. – afm. 30 cm / ISBN 978-2-9600900-0-0 / Verkoopprijs € 90,00 (is afhaalprijs, anders € 25,- verzendkosten)
Zie ook recensie bij Universiteit Luik Wikipedia over prinsbisdom Luik(met dank aan Antiquariaat Coriovallum)

‘Vroege drukken Librije Zutphen’ – deel 1 van een vervolgreeks over deze kettingbibliotheek

Dr. Lotte Hellinga Vroege drukken Librije Zutphen de kettingbibliotheek van de Walburgiskerk In  mei 2008 werd de Catalogus Librije Zutphen gepresenteerd in de Walburgiskerk te Zutphen. De boekhistorici Joke Renting-Kuijpers en Anne Dirk Renting hebben meer dan tien jaar gewerkt aan de opdracht een wetenschappelijke catalogus samen te stellen van het bezit van Nederlands enige kettingbibliotheek. Bij het verschijnen van de catalogus werd aangekondigd dat er na de meer wetenschappelijke beschrijving in de Catalogus Librije Zutphen een vierdelige vervolgreeks zou komen om een breder publiek kennis te laten maken met de schatten van de Librije. In dit eerste deel van de vervolgreeks, Vroege drukken Librije Zutphen, neemt Lotte Hellinga de lezer mee de Librije in voor een rondleiding door de wereld van de vroege drukkunst. Door een aantal van de oudste gedrukte boeken beter te bekijken, geeft zij inzicht in de complexe ontwikkeling van het boek en van de drukgeschiedenis. Daarnaast laat zij zien dat de vroege drukken in de Librije Zutphen een verbazend goed overzicht geven van de verbreiding van de drukkunst door Europa vanaf het prille begin tot aan de Hervorming. De uitgave Vroege drukken Librije Zutphen verschijnt zowel in een eenmalige gebonden editie als in een ongelimiteerde paperbackversie.
Uitgeverij Philip Elchers, juni 2010 / gebonden, illustr. – 128 pag. / ISBN 9789050481182 / Verkoopprijs € 24,50
Uitgeverij Philip Elchers, juni 2010 / paperback, illustr. – 128 pag. / ISBN 9789050481052 / Verkoopprijs € 14,50
–  Op 11 juni 2010 is het boek gepresenteerd in de Walburgiskerk te Zutphen.. –  website Librije Zutphen Artikelen / recensies… Sander Grootendorst, De Stentor, 16-06-2010 Holly Moors, weblog moors magazine, 5 juli 2010 (met een aantal voorbeeldpagina’s) –