‘De Atlas der Neederlanden’ – restauratieproject en omvangrijke facsimile-uitgave in 10 delen

atlasderneederlanden-2 drs. J.W.H. Werner (inl.)
Atlas der Neederlanden
delen I t/m IX & deel X

Uitgeverij Asia Maior/Atlas Maior, oktober 2013

gebonden in 10 delen
ISBN 9789074861359, verkoopprijs € 6.995,- per set

[intekenformulier]

De Atlas der Neederlanden – met dubbel e – is waarschijnlijk de grootste en meest complete atlas van de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden die ooit werd samengesteld in de gehele geschiedenis van de Lage Landen tot 1815.

atlasderneederlanden-1

Deze particuliere verzamelaarsatlas, bestaande uit negen zware, in leer gebonden foliobanden met in totaal 619 gedrukte en handgetekende kaartbladen is in bezit van de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam. Hoe ze ooit in het bezit van de Universiteit van Amsterdam zijn gekomen is niet bekend.

Om deze uitzonderlijke collectie kaarten in stand te houden en beter toegankelijk te maken voor verder onderzoek is in 2010 begonnen met de algehele restauratie en digitalisering van de Atlas der Neederlanden, een ingrijpend en gecompliceerd proces dat eind 2012 volgens plan is afgerond. Dit maakt het nu ook voor het eerst mogelijk dit bijzondere particuliere verzamelwerk te publiceren in facsimile, in een gezamenlijke uitgave van de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam en Uitgeverij Asia Maior/Atlas Maior.

De verschijning daarvan is voorzien voor oktober/november in het nationale jubileumjaar 2013, wanneer de gerestaureerde Atlas der Neederlanden het middelpunt zal vormen van een grote tentoonstelling.

Atlas der Neederlanden in facsimile

atlasderneederlanden-3De publicatie van de Atlas der Neederlanden in facsimile zal een zeer beperkte, exclusieve oplage hebben van 125 exemplaren (van elk tien delen), waarvan niet meer dan 100 voor publieke verkoop beschikbaar zullen zijn. Deze editie zal bovendien een eenmalige uitgave betreffen, waarbij alle afzonderlijke atlassen een eigen, uniek nummer krijgen.

Op basis van de beperkte oplage, het vele professionele handwerk en de toepassing van kostbare authentieke materialen kwam men tot een verkoopprijs van € 6.995,- per set (van tien delen), inclusief bezorgkosten binnen Nederland en België. In april 2012 was het aantal intekenaars voldoende om het kostbare project definitief door te laten gaan.


De luxe facsimile-uitgave van de Atlas der Neederlanden bestaat uit negen delen met kaartmateriaal en een tiende deel, waarin Jan Werner, conservator Kaarten & Atlassen van de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam de achtergronden en samenstelling van de 9‑delige atlas uiteenzet.

Techniek

Het onderstaande citaat uit het weblog (post 9 maart 2013) geeft een indruk van de vele technische problemen die een rol spelen bij het vervaardigen van een hoogwaardige facsimile-uitgave. In dit geval de samenstelling van het speciale papier waarop gedrukt gaat worden.

De facsimile van de Atlas wordt op speciaal daarvoor gemaakt papier gedrukt. Maar wat voor soort papier moet dat worden? De kaarten zijn in verschillende perioden vervaardigd, in de regel koperdruk, op papier uit de 16e, 17e, 18e en vroeg 19e eeuw. De koperen platen waarmee ze zijn gedrukt, zijn allang verdwenen.

Er moet dus geprobeerd worden om met moderne offset druktechnieken het effect van oud-Hollands drukwerk te bereiken. De keuze van het papier is cruciaal. Zwaarte, dikte, vochtgehalte zijn belangrijke factoren, evenals het te bedrdukken oppervlak: als het papier te glad is, zal de afdruk er ‘te nieuw’ uitzien. Als het papier een wat ruwer oppervlak heeft, oogt het ouder en authentieker, maar zakt met name de zwarte inkt erin en wordt wat valer. Meer druk uitoefenen tijdens het drukken maakt het zwart dan wel zwarter, maar de rest van het oppervlak wordt daardoor juist een beetje groezelig. Kortvezelig papier geeft mooier resultaat, maar het breekt gemakkelijker bij het vouwen – en er zullen straks veel kaarten worden gevouwen. Ga er maar aanstaan…

 

Jan Werner bladert door de Atlas der Neederlanden (picturaimaginis, upload 25 mei 2012)

 

Djoeke van Netten schreef studie over drukker-uitgever Willem Jansz. Blaeu als ‘Koopman in kennis’

nette-koopman-2013Djoeke van Netten
Koopman in kennis
De Uitgever Willem Jansz. Blaeu in de geleerde wereld van zijn tijd (1571-1638)

Uitgeversmaatschappij Walburg Pers, 2013 (verwacht in het najaar)

paperback, 320 pagina’s, 24 x 17 cm
ISBN 9789057308796, verkoopprijs € 29,50

info/bestel bij bol.com

Er is geen drukker-uitgever in Nederland die al eeuwenlang zo veel bekendheid geniet als Willem Jansz Blaeu (1571-1638). De atlas van Blaeu geldt wereldwijd als het hoogtepunt van de historische cartografie. Maar de Amsterdamse drukker was in eigen tijd ook tot ver buiten de landsgrenzen beroemd als astronoom, wiskundige en uitgever van wetenschappelijke werken.

Deze ten onrechte onderbelichte kant van Blaeu staat centraal in Koopman in kennis. Historica Djoeke van Netten laat zien hoe de Amsterdammer zich bewoog in een internationaal netwerk van geleerden. Blaeu handelde in kennis. Hij was een kennis-intermediair op een druk kruispunt van de wetenschappelijke infrastructuur. In een tijd waarin auteursrechten en intellectueel eigendom onbekend waren, had hij veel invloed op de presentatie en verspreiding van kennis

Voor Blaeu waren boeken koopwaar. Hij was een koopman, die zijn leven lang bezig was met commercie, verkoopstrategieën en netwerken. Zijn fonds bestaat voornamelijk uit kwaliteitsdrukwerk. Ook daarin toont hij zijn wereldklasse.

Koopman in kennis is waardevol voor de boekgeschiedenis én de wetenschapsgeschiedenis. Het boek is de handelsuitgave van het proefschrift dat Djoeke van Netten in 2012 aan de Rijksuniversiteit Groningen verdedigde.

Koopman in kennis is waardevol voor de boekgeschiedenis én de wetenschapsgeschiedenis. Het verschijnt als deel 15 in de ‘Nieuwe Reeks’ van Bijdragen tot de Geschiedenis van de Nederlandse Boekhandel (BGNB).

zie ook…

Portret van Phiny Dick, illustratrice en schrijfster naast Marten Toonder

Eiso Toonder
Portret van Phiny Dick
illustratrice en schrijfster naast Marten Toonder

Museum Meermanno / WBOOKS, september 2012 (verwacht)

paperback met flappen, 64 pagina’s, 20 x 17 cm
ISBN 9789040007910, verkoopprijs € 17,50

bestel bij : bol.com | te koop in de museumwinkel van Museum Meermanno

Kinderboekenschrijfster en –illustrator Phiny Dick (1912-1990) was de auteur van vele kinderboeken zoals Miezelientje en Van Pom, Verk en Fop, en strips zoals Olle Kapoen die internationaal bekend werd. Ook werkte zij veel samen met haar man Marten Toonder.

’Men beweert dat elke grote kunstenaar vergezeld wordt door een muze – een vrouw die hem inspireert en aanspoort tot grotere creativiteit. Phiny Dick was daar een goed voorbeeld van. Zij hechtte zich aan haar buurjongen, een zekere Marten Toonder, die besloot om tekenaar te worden. Zij nam tekenles om hem bij die carrière te kunnen helpen. Ze vormden een ideale artistieke twee-eenheid. Daarbij was zij de stuwende kracht die hem maakte tot wat hij werd, een begaafd verteller in woord en beeld. Zoals een muze betaamt, hield Phiny zich bescheiden op de achtergrond.’

Deze publicatie is uitgegeven door Museum Meermanno en WBooks ter gelegenheid van Phiny’s honderdste geboortedag en bevat onder meer haar levensverhaal, opgetekend door haar zoon Eiso Toonder en een niet eerder gepubliceerd verhaal van Phiny ’Schuimpje en Zigzag’.

Tentoonstelling – Het boek is o.a. te koop in de museumwinkel van Museum Meermanno, waar t/m 30 september 2012 een kleine expositie is te zien met boeken, omslagontwerpen, originele tekeningen en manuscripten van Phiny Dick.

 

100 Jaar Insel Bücherei – een bibliografie

Herbert Kästner
Die Insel-Bücherei
Bibliographie 1912-2011

Insel Verlag, Berlijn, april 2012

gebonden, 280 pagina’s
ISBN 9783458175407, verkoopprijs € 28,99

te koop bij bol.com

Insel Verlag is een in 1901 gevestigde Duitse uitgeverij, sinds 1981 onderdeel van Suhrkamp Verlag. In 1912 werd begonnen met de Insel Bücherei, een serie kleine, fraai vormgegeven deeltjes met literaire en kunstzinnige onderwerpen. De kaften van de boekjes bestaan overwegend uit bontgekleurd papier, vaak vergeleken met kleurrijk behang en gemarmerd papier.

Inmiddels zijn meer dan 1300 deeltjes verschenen en is de serie een geliefd verzamelobject geworden. De nummering is soms nogal verwarrend omdat na 1945 twee uitgeverijen de boekjes uitgegeven hebben. In de Bondsrepubliek verschenen zij bij Insel Verlag in Frankfurt am Main en in de Duitse Democratische Republiek bij Insel Verlag in Leipzig met dezelfde nummering voor andere titels.

Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan verschijnt nu een uitgebreide bibliografie.

Zur Gründung der Insel-Bücherei vor 100 Jahren erscheint in den nächsten Tagen im Suhrkamp-Verlag die von unserem Mitglied und Vorsitzenden des Leipziger Bibliophilen Abend bearbeitete und herausgegebene Bibliographie sämtlicher in dieser legendären Reihe erschienenen Bände: alle Varianten, alle in Leipzig, in Wiesbaden bzw. Frankfurt am Main erschienenen Bücher, alle bibliophilen Ausgaben. Ein Register nennt alle Autoren, Herausgeber, Illustratoren, Übersetzer, Verfasser von Vorworten und Nachworten. Die in Übereinstimmung mit den ästhetischen und buchdrucktechnischen Standards der Insel-Bücherei hergestellte Bibliographie ist somit ein unverzichtbares Kompendium für die Literatur- und Geistesgeschichte der letzten 100 Jahre und zugleich ein unentbehrliches Nachschlagewerk für Sammler und Freunde der Insel-Bücherei.

Hieronder een link naar een interview met de auteur Herbert Kästner, wiskundige en bibliofiel

Kritisch, opgewekt, voortvarend – Vijftig jaar Hollands Maandblad 1959–2009

Bastiaan Bommeljé (red.)
Kritisch, opgewekt, voortvarend
Vijftig jaar Hollands Maandblad 1959–2009

Vlgs. een mededeling van de uitgever (januari 2011) zal dit boek helaas niet verschijnen.

Hollands Maandblad heeft vanaf zijn oprichting in 1959 (toen nog Hollands Weekblad) een geheel eigen plaats binnen de wereld van de literaire tijdschriften ingenomen. Naast verhalen en poëzie richtte het zich óók op essayistiek over politiek, economie, kunst en cultuur. Oprichter K.L. (‘Bert’) Poll, tot zijn dood in 1990 enig redacteur, haalde jonge auteurs binnen en stimuleerde ze. Diverse schrijvers die later grote roem zouden verwerven, zijn in de kolommen van Hollands Maandblad begonnen: Maarten Biesheuvel, Hugo Brandt Corstius, Karel van het Reve, Renate Rubinstein, Eva Gerlach, Nico Scheepmaker en Dick Hillenius bijvoorbeeld. Zo ontstond een opgewekt tegendraads tijdschrift waarin ook gevestigde namen zoals W.F. Hermans, Leo Vroman, Arnon Grunberg en Ingmar Heytze zich thuis voelden en voelen. Daarnaast hebben veel kunstenaars er hun werk kunnen tonen.

De kleurrijke geschiedenis van een ongewoon literair tijdschrift

Poll schuwde de controverse niet. Dat leidde tot spraakmakende polemieken in het blad, maar soms ook tot botsingen met auteurs en uitgevers. Niet alleen de rijke historie van het Hollands Maandblad en de kleurrijke K.L. Poll worden in dit jubileumboek beschreven, ook de plaats van het tijdschrift in het literaire landschap, de rol in de intellectuele geschiedenis van Nederland en de invloed op de openbare meningsvorming komen aan bod. Op basis van uitgebreid archiefonderzoek en interviews met oud-medewerkers wordt Kritisch, opgewekt, voortvarend een zeer leesbaar boek met veel foto’s en illustraties, vol literaire feiten, prachtige anekdotes en verhelderende beschouwingen.

Dit jubileumboek staat onder redactie van Bastiaan Bommeljé, redacteur van Hollands Maandblad sinds 1994; de vormgeving van het prachtig uitgevoerde boek is in handen van Steven Boland.
(tekst uitgever)

Nieuw Amsterdam, 2010 (nog niet versch.) / gebonden – 160 pag. – afm. 30 x 22 cm / ISBN / Verkoopprijs € ?