‘Een wereld van verzamelaars en geleerden’ – de archieven van de stichters van museum Meermanno

Jos van Heel, Gert Floor en Erik Geleijns Een wereld van verzamelaars en geleerden Gerard en Johan Meerman, Willem van Westreenen en Pieter van Damme en hun archieven Uitgeverij Verloren, Hilversum, december 2012 softcover, 288 pagina’s, 24 x 17 cm ISBN 9789087042851, verkoopprijs € 35,00 bestel bij bol.com — In 1852 werd het woonhuis van baron van Westreenen van Tiellandt (1783-1848) aan de Prinsessegracht in Den Haag als museum ingericht. Het is nu als ‘Museum Meermanno | Huis van het boek’ vooral bekend als het oudste boekenmuseum ter wereld, maar van Westreenen was een typische negentiende-eeuwse verzamelaar die naast boeken en manuscripten ook Egyptische, Griekse en Romeinse oudheden en munten verzamelde. Deze collectie ‘rariteiten’ is in een aparte kamer in het museum ondergebracht. Minder bekend is dat in het museum ook de familiearchieven van o.a. de stichters Van Westreenen en Meerman nog aanwezig zijn.
Het archief van stichter Willem baron van Westreenen (1783-1848) biedt een zeldzaam gedetailleerde inkijk in de structuur en wordingsgeschiedenis van zijn verzameling. Het Meerman-archief laat zien hoe Gerard Meerman (1722-1771) als achttiende-eeuwse geleerde te werk ging en hoe zijn zoon Johan (1753-1815) onder Lodewijk Napoleon voor het eerst een cultuurpolitiek vorm probeerde te geven. De briefwisseling van de numismaat Van Damme (1727-1806) geeft een beeld van een internationaal opererende handelaar met een niet geheel vlekkeloze reputatie.
De uitvoerige beschrijving van deze archieven gaat vergezeld van biografieën van de belangrijkste archiefvormers, bibliografieën van hun geschriften, gedetailleerde toegangen tot de correspondentie en de uitgave van een autobiografische tekst van Johan Meerman.

‘Achter de muziek aan’ – Muzikaal erfgoed in Vlaanderen en Nederland

Maarten Beirens, Ellen Kempers, Heidi Moyson, e.a. Achter de muziek aan Muzikaal erfgoed in Vlaanderen en Nederland Uitgeverij Acco, Leuven, december 2010 paperback, 432 pagina’s, 25 x 17 cm ISBN 9789033482472, verkoopprijs € 35,00 te koop bij bol.com — Iedereen komt wel eens in contact met de ‘sporen’ van ons muzikaal verleden: als luisteraar of uitvoerder, als verzamelaar, als erfgoedbeheerder in een museum, bibliotheek of archief, als erfgoedmedewerker, als onderzoeker, … Maar wat is muzikaal erfgoed eigenlijk en wat maakt het bijzonder? Welke organisaties zijn betrokken bij de zorg voor dit waardevolle erfgoed? Waarom bewaren we al dat erfgoed en hoe pakken we dat het best aan? En hoe kunnen we dit erfgoed ‘teruggeven’ aan en beter toegankelijk maken voor de samenleving zodat een groter maatschappelijk draagvlak ontstaat voor het in stand houden van dat erfgoed? Achter de muziek aan probeert een antwoord te geven op al deze vragen. Deze artikelenbundel geeft een overzicht van de verschillende actuele visies op en definities van muzikaal erfgoed. Tegelijk worden overeenkomsten en verschillen tussen Vlaanderen en Nederland in de zorg voor dat erfgoed besproken. Bovendien bundelt dit boek in een toegankelijke taal de basisprincipes uit de disciplines die het fundament vormen voor een duurzame omgang met muzikaal erfgoed: archivistiek, museologie, bibliotheekwetenschappen en musicologie. Achter de muziek aan behandelt niet alleen de actuele context waarbinnen de ontsluiting, de zorg voor en omgang met muzikaal erfgoed plaatsvinden, maar werpt tevens een blik op de toekomst. Dit boek richt zich dan ook tot iedereen die in contact komt met muzikaal erfgoed en de zorg ervoor ter harte neemt. Dit boek kwam tot stand onder impuls van Resonant, Centrum voor Vlaams muzikaal erfgoed, in samenwerking met het Nederlands Muziek Instituut. (tekst uitgever) Een gedeelte van de inhoudsopgave:

– Het ABC van documentair muzikaal erfgoed: muziek in archieven, bibliotheken en andere collecties, Jan Roegiers, 89 – Van neum tot tijdnotatie: de ontwikkeling van het notenschrift, Emile Wennekes 99 – Muziekbronnen uit middeleeuwen en renaissance, Eric Jas 109 – Muziekmanuscripten na 1700: unieke bronnen van informatie, Frits Zwart 122 – Technieken voor het drukken van muziek door de eeuwen heen, Ellen Kempers 128 … – Bewaarplaatsen van muzikaal erfgoed in Vlaanderen en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, Klaas Jaap van der Meijden en Heidi Moyson 191 – Bewaarplaatsen van muzikaal erfgoed in Nederland, Ellen Kempers 221 – Muziek in het museum: over de muziekcollectie van het Gemeentemuseum Den Haag, Michael Latcham 238 Kijk hier voor de complete inhoudsopgave.

Het boek werd gepresenteerd op de 2e Dag voor het Muzikaal Erfgoed, op 9 december 2010 (zie verslag). Op de website van Resonant vindt u enkele voorbeelden van topstukken uit het papieren muzikale erfgoed. Ook op de website van het Nederlands Muziek Instituut (NMI) is een webexpositie te vinden. –

De geheime archieven van het Vaticaan

Archieven-Vaticaan-2009Astrid Fobelets en Francesco Lippa (red.) De geheime archieven van het Vaticaan De geheime archieven van het Vaticaan spreken al eeuwenlang tot de verbeelding. Voornamelijk door zijn onvergelijkbaar lange geschiedenis, waarvan de oorsprong veel verder teruggaat dan deze van de instelling zelf en verbonden is met het ontstaan, het wezen, de werking en de ontwikkeling van de Romeinse Kerk. Daarnaast dragen de unieke locatie, de grootse documentaire schatten en de beperkte toegankelijkheid bij tot dit mysterieuze aura. Paul Van den Heuvel van VdH Books kreeg als eerste uitgever toestemming om vrij rond te lopen in het Vaticaans Geheim Archief en maakte er een rijkelijk geïllustreerd boek over. U legt u een onvergetelijke wandeling af langs de meest bijzondere plaatsen en documenten van de geheime archieven. Van de voor academici toegankelijke leesruimtes tot de ontoegankelijke zalen, gedecoreerd met prachtige 17de eeuwse fresco’s, en localen waar vele duizenden documenten bewaard worden. Onder leiding van de prefect van het archief, mgr. Pagano, hebben medewerkers van het archief een 100-tal documenten uitgekozen en voorzien van toelichting. Het boek is geen wetenschappelijke verhandeling maar een mooi geïllustreerd naslagwerk geworden.
VdH books, Brussel, dec. 2009 / gebonden – 240 pag. – afm. 30 x 30 cm cm / ISBN 9789088810084 / Verkoopprijs 49,90 Euro
– Van het boek verschijnen versies in het Italiaans, Engels, Frans en Nederlands. – Voor de liefhebbers zijn er, naast de gewone uitgave, twee bijzondere edities beschikbaar. Archieven-Vaticaan-LimEdLimited edition 50 Exemplaren per taal zijn beschikbaar in een handgebonden versie in linnen band. Prijs tot 30 april 2010 € 299,- daarna € 399,-. Collector’s edition Only 33 copies, 3 of which are reserved for the Pope, the Vatican Library and the Vatican Secret Archives.Archieven-Vaticaan-CollEd Those books will be printed on request on high-quality Basix felt (170g) and fully hand-stitched with cotton thread on the nerves and fastening ties of white leather. They are hand-bound in the studio of the Vatican Secret Archives in sheep parchment with reinforcements in leather in geometric drawings. In addition, the collectors’ editions will be numbered, stamped and certified with a Proof of Authenticity signed by Msgr. Pagano, Prefect of the Vatican Secret Archives. (Prijs € 4950,-) Lees meer…Een artikel van John Preston, Daily Telegraph, 1 juni 2010Website Vatican ArchivesWebsite Vatican Library Kijk meer… http://www.youtube.com/watch?v=O7paT-6h6PA